De afdeling Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft mag vrouwelijke studenten voortrekken bij de selectie voor de bachelor Aerospace Engineering. Dat oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. De faculteit wil het beleid invoeren vanaf studiejaar 2027/2028, schrijft journalistiek platform Delta.

Met het oordeel krijgt de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek (LR) ruimte voor een maatregel die eerder juridisch niet mogelijk leek. Het College stelt dat voorkeursbeleid onder voorwaarden is toegestaan en adviseert de minister om vast te leggen hoe dit binnen de wet is toe te passen.

LR-decaan Henri Werij spreekt van ‘een belangrijke stap’ en zegt dat het de faculteit ‘de mogelijkheid geeft om echt iets te doen aan structurele ongelijkheid’.

Mannen uitgesloten
LR wil 30 procent van de plekken reserveren voor vrouwelijke studenten: 132 van de 440. Kandidaten moeten nog steeds de selectie doorlopen, maar vrouwen krijgen voorrang bij gelijke geschiktheid.

Volgens de faculteit is er bij de selectie sprake van een grote groep geschikte kandidaten die onderling relatief weinig verschillen. In die situatie gaat een dergelijke maatregel niet ten koste van de kwaliteit van de instroom, maar worden mannen wel uitgesloten van een deel van de beschikbare plekken.

“We begrijpen dat dit beleid vragen oproept”, zegt Werij. “Die teleurstelling nemen we serieus.” Tegelijk stelt hij dat veel meer kandidaten geschikt zijn dan er plekken beschikbaar zijn.

De maatregel kan nog niet meteen worden ingevoerd. Eerst moet duidelijk worden hoe die binnen de bestaande wet past. De faculteit wil op korte termijn met het ministerie in gesprek, met als doel invoering in 2027/2028.

De aanhouder wint
De uitspraak van het College laat zien dat de aanhouder wint. Begin 2024 kondigde LR hetzelfde plan aan om het aandeel vrouwelijke studenten te verhogen, dat al jaren nauwelijks groeide.

Directeur onderwijs Joris Melkert sprak destijds van een noodzakelijke ingreep: “We hangen zo rond de 20 procent en dat is wat ons betreft niet genoeg.”

Kort daarna floot de Onderwijsinspectie de faculteit terug. Het plan was in strijd met de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), omdat opleidingen geen onderscheid mogen maken op basis van geslacht.

Melkert reageerde toen teleurgesteld en zei te blijven zoeken naar manieren om de instroom van vrouwen te vergroten.

Nieuwe steun in 2026
Begin 2026 kreeg dat streven steun van een VN-commissie die toeziet op het VN‑Vrouwenverdrag. Die riep Nederland op om positieve discriminatie mogelijk te maken bij selectieve opleidingen waar vrouwen ondervertegenwoordigd zijn.

Volgens de commissie belemmert de huidige wetgeving zulke maatregelen en zou Nederland moeten onderzoeken hoe dat is aan te passen. Technische opleidingen werden daarbij expliciet genoemd, omdat de man-vrouwverhouding daar al langere tijd scheef is.

Met het oordeel van het College voor de Rechten van de Mens is er nu voor het eerst expliciet ruimte voor het Delftse plan, zij het onder voorwaarden en afhankelijk van verdere uitwerking in wet- en regelgeving. Oordelen van het College zijn niet bindend, maar wegen in de praktijk zwaar bij de beoordeling van dit soort kwesties.

Mogelijke gevolgen voor andere studies
Rector magnificus Hester Bijl spreekt van een bevestiging dat de inzet op gelijke kansen effect kan hebben, maar benadrukt dat verdere stappen nodig zijn. Zij roept de minister op om de aanbeveling van het College ‘voortvarend op te pakken’.

Het College adviseert de minister om te onderzoeken hoe voorkeursbeleid juridisch kan worden ingebed. Als dat gebeurt, kan de maatregel niet alleen gevolgen hebben voor LR, maar ook voor andere opleidingen met een vergelijkbare scheve instroom.

Dit is een artikel van onze mediapartner Delta.