Wat begon als een gesprek tussen twee vrienden in een Delftse kroeg, is uitgegroeid tot de zeer goed beluisterde podcast De Geschiedenisreis. Met een mix van grondig historisch onderzoek, spontane gesprekken en een flinke dosis humor hebben Thijs van Dam en Leander Loizides inmiddels een miljoen luisteraars bereikt.

De kurk schiet uit de whiskyfles. Een korte plop klinkt door de speakers. Daarna begint het verhaal. De opening van hun geschiedenis-podcast is inmiddels een traditie voor makers en vrienden Thijs van Dam (36) en Leander Loizides (34) uit Delft.

“In de begintijd van de podcast dronken we tijdens iedere opname ook echt een glas”, vertelt Thijs lachend. “Nu nemen we soms drie of vier afleveringen achter elkaar op. Als je dan iedere keer whisky gaat drinken, wordt de kwaliteit er niet beter op.”

De alcohol heeft plaatsgemaakt voor koffie, al gaat de fles nog altijd open voor de symbolische plop. “Het is een sfeermaker geworden. We willen dat luisteraars het gevoel hebben dat ze bij ons aan tafel zitten. Twee vrienden in een huiskamersetting die samen een verhaal vertellen”, vertelt Leander.

Idee ontstaan in de kroeg
In een kroeg op het Doelenplein raakten de twee vrienden aan de praat over geschiedenis. “Toen kwam ik erachter hoeveel Thijs eigenlijk daarvan weet”, vertelt Leander. “Die gozer kent gewoon elke kogel en bijna op de minuut welke gebeurtenissen wanneer plaatsvonden. Toen dachten we: hier moeten we iets mee doen.”

Sinds begin 2022 maken de vrienden podcastafleveringen over de geschiedenis van Nederland en Europa. Series over de Koude Oorlog, Mussolini en de Russische Revolutie passeerden de revue. Wat begon als een hobby, is uitgegroeid tot een podcast met tienduizenden maandelijkse luisteraars.

Duidelijke rolverdeling
Wat de podcast onderscheidt van de tal van andere geschiedenispodcasts én dat het werkt, schrijven ze allebei toe aan hun rolverdeling. Waar Thijs – als geschoold docent geschiedenis – zich volledig onderdompelt in de historische bronnen, kiest Leander er juist voor om zich helemaal niet in te lezen.

“Ik voel me soms wel een kerstbal, ik hang er een beetje bij”, vertelt Leander. “Maar dat is ook juist onze kracht. Als ik tijdens de aflevering iets niet snap, vraag ik het aan Thijs. Inmiddels hebben we het idee: als ik het snap, dan snapt de luisteraar het waarschijnlijk ook.”

‘Geschiedenis is niet zwart-wit’
“Geschiedenis is niet zwart-wit. Historicus A zegt iets anders dan historicus B”, vertelt Thijs. “Mijn taak is om daar één logisch verhaal van te maken. Leander stelt precies de vragen waarvan ik weet dat luisteraars ze waarschijnlijk ook hebben.”

Leander noemt een aflevering over de strijd bij de Afsluitdijk als voorbeeld. “Thijs vertelde dat verhaal met zoveel details, dat ik helemaal in die bunker zat. De Nederlanders sloegen aanval na aanval af. Toen kwam ineens het telefoontje dat Nederland zich had overgegeven. Mijn eerste reactie was: ‘Hoezo geven we ons over? We zijn toch aan het winnen?’”

“Toen besefte ik pas weer dat er nog een heel land om die bunker heen lag.” Volgens Leander ontstaat juist daar de magie van de podcast. “Als ik me vooraf had ingelezen, hadden we dat moment nooit gehad.”

Vijftien uur werk per aflevering
Dat hun podcast inmiddels meer dan een miljoen streams heeft behaald, hadden ze nooit durven dromen. “Als je erover nadenkt is 1 miljoen luisteraars echt veel”, zegt Thijs. “Het is meer dan negen keer het aantal mensen dat in Delft woont.”

Het succes kwam niet vanzelf. Hoewel luisteraars vooral het spontane gesprek horen, gaat daar een heel proces aan vooraf. Thijs leest voor een serie afleveringen meerdere boeken over het onderwerp, schrijft scripts, herschrijft die soms een aantal keer en monteert uiteindelijk de aflevering. “Met een aflevering van één uur ben ik al snel vijftien uur bezig”, vertelt hij.

Niet alleen maar een hobby
Twee jaar geleden besloot Thijs minder te gaan werken als docent aan het ROC om meer tijd aan de podcast te kunnen besteden. “Toen leverde de podcast precies nul euro op en kostte het mij alleen maar geld. Dat was best spannend. Ik werkte daarom ernaast in een kroeg om het aan te vullen”, vertelt hij.

Ook Leander is sinds kort minder gaan werken als docent om zich bezig te houden met sponsoren en samenwerkingen voor de podcast. “Op een gegeven moment realiseer je je: dit is geen hobby meer. We zijn echt samen een bedrijf aan het bouwen.”

Ontmoetingen met luisteraars
Inmiddels doen de vrienden meer dan alleen de podcast. Luisteraars kunnen ook mee op rondleidingen over historische locaties die in de afleveringen zijn besproken. “Je praat over een plek in de podcast en daarna sta je er ineens echt. Dichter bij de geschiedenis kun je bijna niet komen”, zegt Leander.

De belangstelling voor de eerdere rondleiding bij de Grebbeberg in Rhenen verraste hen. “Er kwamen zelfs luisteraars uit Friesland. Dat was heel vet.”

Met een omgebouwde bus naar Rusland
Hun grootste droom met de podcast gaat nog een stap verder. “Stel je voor”, zegt Leander. “Een oude Volkswagenbus die we ombouwen tot podcaststudio.” Thijs vult aan: “Dan rijden we naar Arnhem, Normandië of Rusland. Vervolgens nemen we daar de podcast op en houden we interviews en rondleidingen. Dat zou geweldig zijn.”

Of, zoals Leander hun droom zelf samenvat: “Wij hopen eigenlijk dat zoveel mogelijk mensen bij ons in De Geschiedenisreis coupé stappen. Thijs bestuurt de trein en ik zit ernaast. Samen maken we er een gezellige rit van.”